طبیعت انسانی ما مهربان بودن است و این کاملا طبیعی است که با دادن و گرفتن محبت، احساس رضایت کنیم. اما چطور می شود که از طبیعت انسانی خود فاصله می گیریم و دست به خشونت می زنیم؟ برعکس چه چیزی باعث می شود تا اتصال خود را با طبیعت مهربان انسانی خود حفظ کنیم و آن را تقویت کنیم؟ به نظر می رسد زبان نقش مهمی در این رابطه دارد. هنگام خشونت، این کلمات هستند که باعث آسیب زدن به خودمان و دیگران می شوند. زیرا بسیاری از ما این طور تربیت شده ایم که به دلیل قضاوتهای اخلاقی، ارزیابی ها و برچسب ها با گفتن این کلمات، از مهربانی خودمان جدا شده ایم. مارشال روزنبرگ، رویکرد جدیدی به ارتباط را معرفی می کند که ارتباط بدون خشونت Nonviolent Communication (NVC) نام دارد و ما را به سوی برقراری ارتباط با قلبمان سوق می دهد، طوری که مهربانی طبیعی خود را شکوفا کنیم.
اتصال مجدد با حالت طبیعی خود
ارتباط بدون خشونت ما را راهنمایی می کند که چگونه خودمان را ابراز کنیم و چگونه دیگران را بشنویم. به جای واکنش های عادتی و خودکار، کلماتی که استفاده کنیم که پاسخ های هشیارانه ای باشد که بر پایه آگاهی از ادراک و احساس بنا شده است.
در چارچوب ارتباط بدون خشونت، ما خودمان را با وضوح و شفافیت ابراز می کنیم، در عین حال به دیگران نیز با احترام و همدلی توجه می کنیم. در هر تبادلی ما به نیازهای عمیق خودمان و دیگران توجه می کنیم. با دقت مشاهده می کنیم و رفتارها و شرایطی که روی ما اثر می گذارد را مشخص می کنیم.
راهی برای تمرکز توجه
داستان مردی که زیر نور چراغ برق خیابان دنبال چیزی می گشت. پلیسی از آنجا عبور می کرد به او گفت چیکار می کنی؟ گفت دنبال سوییچ ماشینم می گردم. پلیس گفت: سوییچت رو اینجا انداختی؟ مرد گفت: نه من اون رو تو کوچه انداختم اما اینجا نور بیشتره!
با استفاده از ارتباط بدون خشونت ما به توجه خود آموزش می دهیم در جاهایی بگردد که احتمال پیدا کردن چیزی که جستجو می کند بیشتر است. برای استفاده از این روش، لازم نیست افرادی که ما با آنها ارتباط برقرار می کنیم در این مورد آموزش دیده باشند یا حتی با ما با مهربانی رفتار کنند. اگر فقط خود ما بخواهیم با دیگران مهربان باشیم و مهربانی ببینیم و هر کاری که لازم است تا دیگران متوجه انگیزه ما شوند را انجام دهیم، آنها هم وارد این فرایند خواهد شد. و متقابلا طوری رفتار می کنند که ما بتوانیم به آنها با مهربانی پاسخ دهیم. البته این موضوع همیشه خیلی سریع اتفاق نمی افتد اما وقتی ما به طور صحیح در اصول و فرایند NVC قرار می گیریم، مهربانی ناخودآگاه جوانه می زند.
فرآیند ارتباط بدون خشونت
برای اینکه بتوانیم با قلبمان با دیگران ارتباط برقرار کنیم نیاز داریم در چهار حوزه، هشیاری خود را افزایش دهیم. این چهار حوزه که حوزه های ارتباط بدون خشم هستند عبارتند از:
- 1 ما ملاحظه می کنیم که دیگران چیزی می گویند یا کاری انجام می دهند که باعث ارتقای زندگی ما می شود یا نمی شود، ترفند اینست که بتوانیم این موضوع را محاسبه کنیم بدون اینکه درگیر قضاوت و ارزیابی شویم.
- 2 احساس خود را از این عمل دیگران بیان کنیم: آیا ما اذیت شدیم، ترسیدیم، خوشحال شدیم، سرگرم شدیم یا عصبی شدیم؟
- 3 بگوییم کدام یک از نیازهای ما با احساس های فوق رابطه داشته است؟
- 4 با آگاهی از سه مولفه بالا درخواست هایی که از طرف مقابل داریم تا نیازمان برطرف شود را با او درمیان بگذاریم.
